Planowanie trasy brzmi prosto: wybierasz punkty na mapie i łączysz je liniami. W praktyce to etap, na którym popełnia się najwięcej błędów, i to takich, które wychodzą dopiero na wodzie, w środku tygodnia, kiedy trudno je naprawić. Poniżej pięć najczęstszych, a na końcu sposób, w jaki sami przygotowujemy trasę przed rejsem.
1. Za dużo miejsc w jeden tydzień
Chęć zobaczenia wszystkiego to najpewniejsza droga do rejsu spędzonego na cumowaniu, odcumowywaniu i silniku. Każde nowe miejsce to manewr w porcie, szukanie miejsca, zakupy i pakowanie. Przy sześciu dniach żeglugi sprawdza się zasada: jeden nowy port albo zatoka na noc dziennie, z jednym dniem w środku tygodnia, kiedy nigdzie się nie płynie albo płynie się tylko do sąsiedniej zatoki.
Lepiej zobaczyć pięć miejsc dobrze niż dziesięć z pokładu. Na naszym rejsie po Morzu Jońskim było sześć dni żeglugi i sześć miejsc na noc, a dzienne odcinki miały 13–23 mile.
2. Za długie przeloty
Ośmiogodzinny przelot wygląda na mapie niewinnie. W praktyce zjada cały dzień, męczy załogę i nie zostawia czasu na kąpiel ani na ląd. Przy średniej prędkości jachtu czarterowego 5–6 węzłów cztery godziny żeglugi to 20–25 mil morskich. Dla większości załóg to górna granica wygodnego dnia. Przy dzieciach lepiej zejść do 10–15 mil.
Pamiętaj też, że wiatr rzadko wieje z kierunku, który jest Ci potrzebny. Odcinek pod wiatr trwa nawet dwa razy dłużej niż prosta linia na mapie, więc albo trzeba go przepłynąć na silniku, albo dodać czas na halsowanie.
3. Brak zapasu na pogodę
Trasa zaplanowana na styk, bez dnia zapasu, rozsypuje się przy pierwszym silniejszym wietrze. Dwa sposoby, żeby temu zapobiec. Pierwszy to jeden dzień elastyczny, którego nie planujesz z góry. Jeśli pogoda dopisze, spędzasz go w ulubionej zatoce. Drugi to plan B spisany przed rejsem: skrócona pętla, osłonięte zatoki i porty awaryjne. Więcej o tym piszemy we wpisie Plan B na gorszą pogodę.
Trzeba też pamiętać, gdzie jest baza. Najdalszy punkt trasy nie powinien wypadać w czwartek, bo w piątek trzeba zdążyć z powrotem, a prognoza na koniec tygodnia może się zmienić.
4. Przypływanie do portu wieczorem
Popularne porty i mariny w szczycie sezonu zapełniają się wcześnie po południu. Przypłynięcie do Hvaru, Kioni czy Hydry o szóstej wieczorem w sierpniu bez rezerwacji oznacza realne ryzyko, że zabraknie miejsca, a szukanie kotwicowiska po zmroku to nic przyjemnego. Planuj dzień tak, żeby docierać do portu na noc między drugą a czwartą po południu. Kąpiel i lunch wypadają wtedy w zatoce po drodze, a nie na końcu dnia.
W Chorwacji wiele marin i pól boi można zarezerwować z wyprzedzeniem przez aplikacje. W Grecji w małych portach rezerwacji zwykle nie ma i liczy się, kto przypłynie pierwszy.
5. Ostatni dzień bez zapasu
Jacht trzeba oddać w piątek po południu, zatankowany, a w niektórych bazach przed kontrolą nurka. Do tego dochodzą lokalne ograniczenia, jak most w kanale Lefkas otwierany tylko o pełnych godzinach, i kolejka do stacji paliw. Ostatni odcinek powinien być krótki, a jego koniec zaplanowany od godziny zwrotu wstecz. Pisaliśmy o tym więcej we wpisie Ostatni dzień rejsu.
Jak planujemy trasę
Przed rejsem po Morzu Jońskim przygotowaliśmy plan w takim układzie: przy każdym dniu start i cel, dystans w milach i szacowany czas żeglugi, miejsce postoju na noc i sposób cumowania, krótki opis, dlaczego warto tam płynąć, wskazówki skippera (na co uważać przy wejściu, jaka głębokość, od jakiego wiatru osłania), tawerna lub sklep i alternatywa na noc, gdyby w porcie nie było miejsca. Do tego doszła osobna sekcja z warunkami i bezpieczeństwem, plan B i checklista skippera na każdy dzień.
Przy planowaniu korzystamy z aplikacji: Savvy Navvy do liczenia dystansów i czasu, Navily do sprawdzania kotwicowisk i opinii innych żeglarzy, a w Chorwacji mySea do rezerwacji boi i biletów do parków. Przydają się też gotowe trasy publikowane przez firmy czarterowe i filmy innych żeglarzy z danego akwenu. Opisaliśmy je we wpisie Aplikacje żeglarskie.
Przygotowanie takiego planu trochę trwa, ale na wodzie oszczędza mnóstwo czasu i nerwów. Każda zmiana to wybór z gotowej listy, a nie improwizacja.
Nasz AI Nawigator przygotowuje trasę w podobnym układzie: dzień po dniu, z dystansami, sposobem cumowania i alternatywą na noc. Opisz mu termin, akwen i załogę, a dostaniesz plan, który realnie da się przepłynąć.